Umusoro w’ubutaka utangwa ute?

Yanditswe na Ferdinand Maniraguha
Kuya 20 Kanama 2018 saa 12:16
Yasuwe :
0 0

Inteko Ishinga Amategeko icyuye igihe iherutse gutora Itegeko rigena Inkomoko y’Umutungo w’Inzego z’Ubutegetsi zegerejwe Abaturage.

Mu nkomoko z’umutungo w’inzego z’ibanze harimo imisoro itatu: Umusoro ku mutungo utimukanwa, Umusoro ku nyungu z’Ubukode ndetse n’Umusoro w’Ipatanti.

Umusoro w’ubutaka ubarirwa mu misoro y’umutungo utimukanwa. Itegeko rishya rivuga ko ubutaka bwose burengeje hegitari ebyiri busora kandi ni nako byari bisanzwe mu itegeko rya mbere.

Hashize iminsi bamwe mu bakandida n’amashyaka bari kwiyamamariza umwanya w’umudepite, babwira abaturage ko nibabatora bazabakurireho imisoro y’ubutaka.

Ni ibintu abaturage nk’abahinzi bakira n’amaboko yombi kuko baba bumva ko ibintu byadogereye, mu gihe inzego bireba zisobanura ko nta kidasanzwe cyabaye mu misoro y’ubutaka.

Mu kiganiro na IGIHE, Umuyobozi muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi ushinzwe Politiki yo kwegereza ubushobozi abaturage mu by’imari, Jonathan Nzayikorera, yavuze ko umusoro w’ubutaka utongerewe nkuko bamwe babivuga.

Ubusanzwe umuturage wese ufite ubutaka burenze hegitari ebyiri yasoreshwaga hagati y’amafaranga 30 na 80 kuri metero kare.

Itegeko rishya rigena ko metero kare imwe y’ubutaka izajya isoreshwa hagati y’amafaranga 0 kuri metero kare na 300 Frw kuri metero kare.

Mu kugena ibi bipimo, Nzayikorera avuga ko hazajya hashingirwa ku cyo ubutaka bwagenewe n’urwego rw’iterambere rw’ako gace.

Ni ukuvuga ko ubutaka bwagenewe ubuhinzi butazajya busoreshwa kimwe n’ubwagenewe kubakwaho.

Inama njyanama z’uturere nizo zizagena amafaranga ubutaka runaka buzasora hashingiwe kuri bya bipimo.

Ati “Uyu munsi ntabwo nakwicara ngo mvuge ngo ubutaka buri i Rusizi bufite aka gaciro. Tuzareka izo nzego z’ibanze zihagarariye abaturage zicare zishyireho igiciro zitarengereye, zihitemo zirebeye ku bibazo biri aho.”

Itegeko rishya nirimara gusohoka, hazasohoka Iteka rya Minisitiri ufite ibikorwa remezo mu nshingano rizagena uko gusoresha ubutaka buri ahari ibikorwa remezo n’aho bitari bikorwa.

Nzayikorera avuga ko inyungu iri tegeko rifite ari uko inama njyanama ishobora no kugena umusoro w’ubutaka uri munsi ya 30%, mu gihe mu itegeko rishaje bitabagamo.

Ati “Niba uvuze ngo hagati ya 30 Frw na 80, nta gusonera ushyizemo, nta wayajya munsi.Uyu munsi bafashe ubutaka bwawe bakavuga bati ‘aha hantu ni igishanga, ntacyo ushobora kuhakorera’, ubu uko byari biteye wakomezaga ukahishyurira kuko nta gipimo gito cyari kiriho, waheraga kuri 30 Frw ariko ubu ntabwo uzajya wishyura.”

Iyo umuturage abona mu kwezi atazabona amafaranga y’ubwishyu bw’imisoro, abimenyesha mbere inama njyanama y’akarere yabona ari ngombwa ikamwongerera igihe.

Naho iyo umuntu agize ibirarane byinshi, nabwo yandikira inama njyanama ku buryo ibyo birarane bishobora kuvanwaho bitewe n’impamvu yatanze.

Mu gihe umuntu yanze kwishyura burundu kandi yari afite ubushobozi, hifashishwa amategeko asanzwe ashobora no kugeza ku kuba hatezwa cyamunara umutungo we.

Uyu musoro ngo ntugamije kongerera umutwaro abaturage kuko uzagendera ku gaciro ubutaka n’amikoro yabo.

Iri tegeko rigamije kongera umutungo w’inzego z’ibanze, zigihabwa ingengo y’imari hafi 90% n’ubutegetsi bwite bwa Leta.

Ubutaka buzakomeza gusora bitewe n'uko bungana, aho buri n'icyo bukorerwaho

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Kwamamaza